Tin vui cho lao động Việt tại Hàn: Quyền lợi được bảo đảm, không lo trục xuất khi bị nợ lương

Bộ Tư pháp Hàn Quốc sửa đổi Luật Quản lý Xuất nhập cảnh: Bảo vệ lao động nhập cư trước nạn nợ lương

Bộ Tư pháp Hàn Quốc vừa công bố kế hoạch sửa đổi Điều 84 của Luật Quản lý Xuất nhập cảnh, đưa lao động nhập cư bị nợ lương vào diện miễn trừ nghĩa vụ thông báo của công chức. Quyết định này nhận được sự hoan nghênh từ Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc (NHRCK) và được kỳ vọng sẽ trở thành “bước ngoặt tích cực” trong việc bảo vệ nhân quyền cho người lao động nhập cư.

Thực trạng: Lao động nhập cư lo sợ tố cáo vì nguy cơ trục xuất

Theo luật hiện hành, nếu công chức phát hiện một người nước ngoài cư trú bất hợp pháp trong quá trình thi hành nhiệm vụ, họ bắt buộc phải thông báo cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh. Quy định này vô tình khiến nhiều lao động nhập cư – dù bị nợ lương – vẫn im lặng vì lo sợ bị trục xuất, mất cơ hội đòi lại quyền lợi.

Một báo cáo nghiên cứu năm 2023 của NHRCK chỉ ra rằng:

• Số vụ lao động nhập cư bị nợ lương liên tục gia tăng cả về số lượng lẫn số tiền.
• Không ít chủ sử dụng lao động đã lợi dụng tình trạng cư trú bất hợp pháp của công nhân để đe dọa tố cáo với cảnh sát hoặc Cục Xuất nhập cảnh, hòng né tránh trách nhiệm trả lương.
• Hệ quả là nhiều người lao động buộc phải từ bỏ quyền lợi, chấp nhận rời Hàn Quốc trong cảnh tay trắng.

Liên Hợp Quốc cũng lên tiếng

Tháng 5/2024, Ủy ban Xóa bỏ Phân biệt Chủng tộc Liên Hợp Quốc (CERD) đã bày tỏ lo ngại trước tình trạng trên, đồng thời khuyến nghị Hàn Quốc cần mở rộng phạm vi miễn trừ nghĩa vụ thông báo, để lao động nhập cư – đặc biệt là người cư trú bất hợp pháp – có thể yên tâm tố cáo các vi phạm về quyền lao động.

Bộ Tư pháp thay đổi lập trường

Trước đó, tháng 11/2023, Bộ Tư pháp từng từ chối khuyến nghị của NHRCK với lý do “nợ lương chỉ là tranh chấp tài chính, chưa đến mức vi phạm nhân quyền”. Tuy nhiên, trước áp lực từ các số liệu thực tế, sự chỉ trích của xã hội dân sự và khuyến nghị của Liên Hợp Quốc, Bộ đã quyết định điều chỉnh chính sách.

Theo kế hoạch mới:

• Công chức sẽ không còn bắt buộc thông báo tình trạng cư trú bất hợp pháp của lao động nhập cư nếu họ là nạn nhân bị nợ lương.
• Người lao động đang bị giam giữ tại trung tâm bảo hộ sẽ được tạm thời phóng thích nếu là nạn nhân.
• Doanh nghiệp vi phạm sẽ bị hạn chế quyền tuyển dụng và sử dụng lao động nước ngoài trong tương lai.

Động thái được đánh giá tích cực

Ông An Chang-ho, Chủ tịch NHRCK, nhận định: “Quyết định của Bộ Tư pháp không chỉ phản ánh sự tiếp thu khuyến nghị từ NHRCK và Liên Hợp Quốc, mà còn góp phần bảo đảm quyền được trả công xứng đáng cho lao động nhập cư. Đây có thể coi là bước ngoặt quan trọng trong công tác bảo vệ nhân quyền tại Hàn Quốc.”

Ủy ban Nhân quyền cũng bày tỏ kỳ vọng kế hoạch sửa đổi sẽ được triển khai nhanh chóng, nhằm chấm dứt vòng luẩn quẩn “bị nợ lương, im lặng vì sợ trục xuất, mất quyền lợi”. Đồng thời, cơ quan này khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành để mọi lao động, dù là người Hàn hay người nhập cư, đều được hưởng môi trường làm việc công bằng và nhân văn.

Đối với cộng đồng lao động Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Hàn Quốc, động thái sửa đổi Luật Quản lý Xuất nhập cảnh lần này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nó mở ra cơ hội để người lao động bị nợ lương có thể mạnh dạn đứng lên bảo vệ quyền lợi mà không còn quá lo sợ về nguy cơ bị trục xuất.

Trong bối cảnh hàng chục nghìn lao động Việt đang góp sức cho nền kinh tế Hàn Quốc, việc được bảo đảm quyền lợi chính đáng và sự đối xử công bằng không chỉ giúp người lao động yên tâm làm việc mà còn củng cố hình ảnh tốt đẹp của lao động Việt tại xứ sở kim chi. Đây là tín hiệu tích cực để cộng đồng có thêm niềm tin, đồng thời cũng là lời nhắc nhở mỗi người hãy chủ động nắm bắt thông tin pháp luật, đoàn kết và bảo vệ lẫn nhau trong hành trình mưu sinh nơi đất khách.

Tổng hợp nhiều nguồn - Biên tập Kim Chi Nha